معناى احصان شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : احصان از نظر اصطلاح فقهى عبارتست از : اصابت كردن و استمتاع بردن مرد بالغ عاقل آزاد از فرجى كه بواسطه عقد دائم يا رقيّت ملك او مىباشد بطورى كه صبح و شام از آن متمكّن بوده و مانعى در بين نباشد مشروط به اينكه اصابت ياد شده كه مقصود از آن دخول است معلوم و قطعى فرض گردد . شارح ( ره ) در ذيل [ فرجا ] مىفرماين : مقصود از كلمه [ فرج ] در اينجا خصوص قبل مىباشد . و بدنبال [ مملوكا بالعقد الدّائم او الرق ] مىافزايند : در حالى كه پس از عقد نكاح و ملك يمين مرد از استمتاع فرج متمكّن باشد بطورى كه اوّل و آخر هرروز بتواند از زن استفاده و استمتاع ببرد . و در ذيل [ اصابة معلومة ] مىفرماين : مقصود از [ اصابت مرد با فرج ] دخول در آن بوده بطورى كه حشفه يا به مقدار آن از قسمت ديگر نرينه در قبل داخل شده باشد . قوله : مملوكا له : ضمير در [ له ] به بالغ عاقل راجعست . قوله : متمكّنا بعد ذلك منه : كلمه [ متمكّنا ] حال است از [ البالغ العاقل . . . ] و مشار اليه [ ذلك ] به عقد و رقّ راجع مىباشد و ضمير در [ منه ] به فرج برمىگردد . قوله : يغدو عليه و يروح : ضمير در [ عليه ] بفرج برمىگردد . قوله : يتمكّن منه اوّل النّهار : ضمير در [ منه ] به فرج راجع است